Als je geluk hebt, herinner je je een docent die jou echt zag, die jou begreep. Van deze docent heb je iets geleerd, waardoor je hem of haar nooit meer vergeet.

Onderwijs is het ontsteken van een vlam, niet het vullen van vaten. Plutarchus, een Griekse filosoof, zei dat al duizenden jaren geleden. Deze uitspraak is op dit moment relevanter dan ooit, met betrekking tot de zoektocht op naar onderwijs dat aansluit bij de behoeften van onze kinderen nu en in de toekomst. Niet leren vanuit datgene we al weten, waardoor we vanuit dat bekende referentiekader leren en daardoor nooit vernieuwend kunnen zijn. Maar leren door te luisteren, door ons open te stellen voor wat er om ons heen aan het gebeuren is (while we are making other plans…) en aan te sluiten op de toekomst die wil ontstaan.

We creëren momenteel met z’n allen uitkomsten die niemand wil. Docenten hebben geleerd informatie over te brengen op de studenten, gebaseerd op theorie en ervaring uit de beroepspraktijk. Uit interviews die wij hebben gehouden in het werkveld blijkt dat studenten niet altijd goed weten wat van ze verwacht wordt wanneer zij op hun stageplek aankomen. Soms blijkt dat ze niet de juiste vaardigheden beheersen om aan te sluiten op dat wat nodig is in de praktijk; om die professional te zijn die de klant nodig heeft. Met frustratie aan beiden kanten tot gevolg. Ook de docenten en begeleiders in het werkveld van deze studenten ervaren frustraties. De werkdruk is hoog, er is nauwelijks tijd voor reflectie, laat staan tijd om onderbouwd te werken aan verbetering.

De oplossingsrichting ligt niet in verdere verbreding (horizontaal) van het onderwijs, zoals een aanvullende module, of een extra vaardigheid. Uit recent onderzoek van onder andere Otto Scharmer blijkt dat we het moeten zoeken in verticaal leren; het ontwikkelen van luisteren, focus en aandacht. Het ontwikkelen van waarnemen en aanvoelen. Het verbeteren van de manier waarop we converseren en in dialoog zijn met elkaar; de manier waarop we aansluiten op de wereld om ons heen en dat wat wil ontstaan.

Uit de drie jaarlijkse bijeenkomsten tussen docenten van een ROC en professionals vanuit de werkpraktijk, blijkt dat deze vergadersituaties niet leiden tot concrete verbeteringen of vernieuwing. Ook hier blijkt dat iedereen wel de noodzaak tot transformatie voelt maar niemand precies weet hoe en wanneer ze dit kunnen oppakken.

Op uitnodiging van het werkveld, heeft Co|Care samen met een opleidingsmanager van dit ROC een jaarprogramma gemaakt om de afstemming tussen het werkveld en het onderwijs te verbeteren. Dit jaarprogramma bevat onder meer trainingen voor de docenten over diep luisteren en converseren met open mind en open hart. Om de behoeften in het werkveld en bij studenten aan te voelen en open te staan voor inzichten. Met benodigde partijen worden vernieuwende ideeën uitgeprobeerd en feedback bij betrokkenen verzameld. Om te stoppen met wat niet werkt en door te gaan met wat wel werkt.

Om vervolgens dat wat wel werkt op te nemen in het onderwijsprogramma voor komend schooljaar.

Belangrijk bij verticaal leren:

  • Neem studenten mee in de maatschappelijke veranderingen in het onderwijs. Zij zijn onderdeel van en partner in het verbeteren van het onderwijs.
  • Verplaats het leren binnen de opleiding naar de werkelijke wereld.
  • Maak niet alleen gebruik van leren vanuit theorie, integreer hoofd (denken), hart (voelen en verbinden) en handen (doen).
  • Wees bewust, dat we allen onderdeel zijn van het systeem; dat wij de enigen zijn die het systeem kunnen veranderen.
  • Transformeer elkaar beconcurrerende systemen naar gezamenlijk dienende systemen; faciliteer de ontwikkeling Van Eiland naar Wij-land.
  • Integreer wetenschap, sociale technologie en zelf-kennis. Zelfkennis vereist de intelligentie van een open mind (nieuwsgierigheid), een open hart (compassie) en een open wil (moed).

Wil jij ook werken aan het ontsteken van vlammen? Wil jij vernieuwen in afstemming op onze gezamenlijke opdracht vanuit de toekomst? www.co-care.nl

Share