Wat is veerkracht en hoe ontwikkel je dat?

Wat is veerkracht en hoe ontwikkel je dat?

Niemand ontkomt eraan, aan de uitdagingen die we op ons levenspad tegenkomen. We worden voortdurend op de proef gesteld doordat we te maken krijgen tegenslagen, grote veranderingen en crises. Het zijn uitdagingen die lichamelijk, mentaal, emotioneel en spiritueel impact kunnen hebben. Je raakt uit het lood geslagen, of je valt in een diepe put. Met veerkracht kom je weer terug.

Wat is veerkracht?

Je kunt veerkracht op verschillende manieren uitleggen. Van Dale geeft er twee betekenissen voor. De eerste is: ‘Vermogen om de vorige stand weer in te nemen, nadat iets ingedrukt, uitgerekt enz. is geweest.’ In deze betekenis gaat het over elasticiteit. Je ziet het voor je: een elastiek wordt uitgerekt en komt terug in z’n oorspronkelijke vorm. Het materiaal heeft als eigenschap dat het veerkracht bezit.

De tweede betekenis volgens Van Dale gaat over energie: ‘Herstellingsvermogen van iemands gestel of gemoed.’ Deze uitleg is van toepassing op mensen. Hier gaat het over het vermogen om te herstellen (wat impliceert dat er iets beschadigd is).

De Amerikaanse organisatie van psychologen (APA) zegt over de betekenis van veerkracht het volgende: ‘Veerkracht is het proces en resultaat van succesvol aanpassen aan moeilijke of uitdagende levenservaringen, met name door mentale, emotionele en gedragsflexibiliteit en aanpassing aan externe en interne eisen.’

Veerkracht bij mensen gaat dus over een proces met een resultaat. Ik vind het een troostrijke gedachte. Het is niet iets statisch, alsof je wel of niet met een eigenschap geboren bent. Het gaat over herstelvermogen, flexibiliteit en aanpassingsvermogen bij zware beproevingen in het leven. En het kost tijd.

En dan is er nog een spirituele betekenis. Het boekje ‘Het pad van de krijger’ is een gids van de spirituele filosofie van een Japanse krijger. Het bestaat uit 36 kleine hoofdstukjes ter ondersteuning bij de beproevingen die we allemaal op ons levenspad tegenkomen. Hoofdstuk 15 heet: ‘De krijger lijdt’ en beschrijft een fase waarin het leven je op een dood spoor heeft gebracht. Je bent hulpeloos verloren, ineengestort, alleen op de wereld. Je kunt niets anders doen dan je lijden te aanvaarden. En dan komt de hoopvolle tekst die mij zo aanspreekt:

‘Maar tijdens je zielenstrijd moet één ding ongeschonden blijven: de dunne rode draad die van boven naar beneden langs je ruggengraad loopt. Moge iets, een laatste restje zelfbewustzijn en waardigheid, daarin bewaard blijven. […] Je zult tijd nodig hebben om terug te keren. Het belangrijkste is dat je zult slagen. Wat er ook gebeurt, bewaar het vertrouwen in je ruggengraat. Je zult terugkeren.’


Bewaar het vertrouwen in je ruggengraat. Het vertrouwen. In je ruggengraat. Jouw ruggengraat. De ruggengraat die in de antroposofie symbool staat voor het hoger Ik. Voor dat wat je in je diepste kern bent. Het stuk van jezelf dat als rode draad in je leven zichtbaar wordt. En dan die laatste woorden: ‘Je zult terugkeren.’ Dat is veerkracht.

Voor mij komt hier zo veel samen. In elke biografie zitten momenten en fases die om veerkracht vragen. En hoe zwaar het ook is, de houvast die je hebt zit in jezelf, of eigenlijk, die ben je zelf. De rode draad verbindt gebeurtenissen, geeft houvast én ben je in wezen zelf.

Hoe vergroot je veerkracht?

Terug naar het dagelijks leven. Hoe zwaar je het ook hebt (gehad), hoe diep je er ook in zit, je kunt veerkrachtig terugkomen. Wat kun je concreet doen om je veerkracht verder te ontwikkelen?

  1. Heb vertrouwen in eigen kracht
    Dat klinkt misschien makkelijker dan het is wanneer je in een klote situatie zit. Maar het kan wel. Juist op het moment dat je paniek voelt of hopeloos bent ga je met je aandacht naar binnen. Er zijn ankers die houvast geven. Je kunt je eigen waarden en je eigen waardigheid letterlijk voelen. Het is een kleine actie, in een stil moment. Je voelt: ‘Ik ben hier. Ik heb kracht. Die krachtbron gebruik ik niet om ergens tegenin te gaan, maar als bron om uit te putten.’

  2. Identificeer je niet met de tegenslag
    Je bent niet de pijn, je hebt pijn. Je bent niet de ziekte, je hebt een ziekte. Identificeer je ook niet met je veranderde maatschappelijke status door een scheiding of faillissement. Je bent niet wat je overkomt. Je hebt er mee te dealen. Dat is wat anders.

  3. Wees bereid je aan te passen
    Alles is voortdurend in verandering, of je dat nu wilt of niet. En je kunt onmogelijk op alle verandering voorbereid zijn. Er gebeuren onverwachte dingen die grote impact hebben op je leven. Dan moet je kunnen anticiperen. Bij veranderingen flexibel meebewegen en terugveren. De grote kunst is aanpassing met behoud van wie je ten diepste bent. Je geeft jezelf niet op.

  4. Verbind je met anderen
    We zijn sociale wezens en kunnen niet zonder verbinding. In zware tijden is het vaak moeilijk om je echt te verbinden en je kwetsbaar op te stellen, maar het helpt wel om je draagkracht te vergroten. En andersom werkt het ook. Als jij er kunt zijn voor iemand anders help je ook jezelf verder.

  5. Leer het proces te zien
    Niets is voor altijd. Zelfs de naarste periodes gaan voorbij. Het zijn onderdelen van een groter verhaal. Het leven als een voortdurende verandering zien helpt je om te relativeren. Je bekijkt het vanuit een ruimer perspectief. Misschien kun je zelfs uit de chaos iets nieuws laten ontstaan.

Tot slot

Kort samengevat lijkt veerkracht te gaan over aanpassingsvermogen in combinatie met een diepe verbinding met jezelf. Daardoor ben je in staat steeds terug te komen. De ene mens is er in aanleg beter in dan de ander. Maar ook voor het ontwikkelen en cultiveren van veerkracht geldt: oefening baart kunst. Hoe meer succes-ervaringen je opdoet, hoe beter je kunt omgaan met uitdagende situaties.

Referenties
Van Dale handwoordenboek van hedendaags Nederlands
De Amerikaanse organisatie van psychologen (APA) www.apa.org/topics/resilience
Schultz, L. Estrella, Het pad van de krijger. 2000. Uitgeverij Elmar B.V., Rijswijk

Persoonlijke groei door frustratie in je relatie

Persoonlijke groei door frustratie in je relatie

Ieder mens wil zich ontwikkelen tot wie hij in wezen is. Die ontwikkeling kan plaatsvinden doordat je interactie hebt met andere mensen. Familie, werk en liefdesrelaties zijn ideale speelvelden waarop je levenservaring opdoet. Door frustrerende en pijnlijke ervaringen word je uitgedaagd om stevig in je schoenen te staan. Je gaat onderzoeken wat je kunt leren om uiteindelijk authentiek en vrij te worden.

Het begint allemaal in je jeugd

Je wordt gevormd door ervaringen die je hebt opgedaan met je ouders en familieleden, maar ook met leraren, klasgenootjes en andere mensen. Je maakt pijnlijke dingen mee en leert hoe je daarmee om moet gaan. Alle ervaringen sla je als informatie op, alsof je een harde schijf hebt.

De harde schijf draait op de achtergrond mee en kleurt de dingen die je meemaakt

Het wordt de bril waardoor je kijkt en waarop je de wereld tegemoet treedt. Je hebt bepaalde verwachtingen en oordelen op basis van de informatie op je harde schijf. Het lukt je steeds beter om jezelf te beschermen tegen negatieve invloeden van buitenaf. Je leert omgaan met frustratie en ontwikkelt mechanismen die jou helpen te overleven.

En dan word je verliefd

Op iemand die voldoet aan een diep verlangen dat je hebt. Het lijkt erop dat hij of zij iets kan oplossen van oude pijn die, ergens diep opgeslagen, nog om heling vraagt. Je voelt je eindelijk echt gezien, echt gehoord en geliefd. Maar er zit een addertje onder het gras. Je hebt het beeld van de ander zelf gecreëerd. De partner is niet in staat de pijnlijke plekken te helen. Het beeld is een illusie, de verwachtingen zijn niet reëel. Sterker nog, de ander doet juist dingen waardoor je nog meer gekwetst wordt.

Zo ontstaan patronen

Je maakt gedurende je leven steeds vergelijkbare dingen mee. Met verschillende mensen, in verschillende situaties. Om jezelf te beschermen reageer je met reflexen, zoals je dat vroeger ook deed. Na verloop van tijd begin je thema’s te herkennen en je vraagt je af hoe het komt dat jij steeds dezelfde pijnlijke ervaringen hebt. Vooral binnen liefdesrelaties zie je overeenkomsten.

Dit gaat over mij!

Dan kom je tot het inzicht dat het jouw verhaal is. Na de zoveelste relatie waarin je gekwetst bent geraakt zie je niet alleen de overeenkomsten tussen de exen. Je ziet ook het patroon van jezelf. Het kan confronterend en pijnlijk zijn als je je opeens realiseert:

‘Dit gaat over mij! Het is mijn patroon, het zijn mijn verwachtingen die niet uitkomen en het is mijn verhaal waar ik steeds een nieuw hoofdstuk voor schrijf.’

Verantwoordelijkheid nemen

Nu begint het echte werk. Je neemt verantwoordelijkheid voor je leven, onderzoekt waar je invloed op kunt uitoefenen, confronteert jezelf (en anderen) en gaat op eigen benen staan. Je wordt je bewust van je eigen centrale thema en pijn. Dat maakt het mogelijk om er van een afstand naar te kijken.

Je komt erachter dat ruzies en irritaties helemaal niet gaan over onbenulligheden in het heden. De emoties die je voelt komen voort uit associaties met het verleden. Je had gehoopt dat de ander aan bepaalde verwachtingen zou voldoen, dat hij of zij iets goed zou maken dat vroeger is misgegaan. Dat is het verlangen. Maar het gebeurt niet. Je bent teleurgesteld in hem of haar, maar eigenlijk kom je jezelf tegen.

Scheiden of blijven

Veel mensen verbreken vanuit teleurstelling de relatie. Dat kan een verstandig besluit zijn. Je kunt ook blijven worstelen in de hoop dat de ander nog verandert. Misschien word je cynisch en geloof je helemaal niet meer dat jij in staat bent om een volwaardige relatie een te gaan. Dan geef je het op.

Of je gaat door. En dan komt er een moment dat je existentiële vragen gaat stellen:

‘Hoe kan dit inzicht bijdragen aan mijn eigen ontwikkeling? Hoe kan ik zin geven aan dit proces? Hoe kan ik het echt anders doen en vrij worden in de keuzes die ik maak?’

Sprong in het diepe

Je kiest ervoor om zelf te veranderen, ongeacht de consequenties. Om patronen te doorbreken en afscheid te nemen van beperkende houvast. Je leert om diepe angst in de ogen te kijken en die dapper te overwinnen. Je neemt afscheid van ‘The story of my life’ en maakt ruimte om NU een wezenlijke volgende stap te zetten.

Je bent eraan toe om de ander te accepteren zoals die werkelijk is. Je laat je eigen beeld los waardoor je het reële beeld van de ander te zien krijgt. Misschien is dit een grote klap, maar het kan ook een opluchting zijn. In ieder geval ben je gestopt met je te verzetten tegen de negatieve eigenschappen van de ander. Je accepteert de gebreken en zwakheden. Dat geeft ruimte, zowel voor jezelf als voor hem of haar.

Autonoom in de relatie

En ook jij komt steeds dichter bij wie je werkelijk bent. Je leert je eigen afweermechanismen steeds beter kennen en het lukt je om bewust anders te reageren dan je altijd hebt gedaan. Misschien kom je erachter dat je richting je geliefde een beeld van jezelf in stand hebt gehouden dat niet helemaal klopt. En ook al voelt het kwetsbaar, je laat zien wie je bent en neemt het risico dat je daarop wordt afgewezen. Je hebt vertrouwen in jezelf. Dit is wat je te bieden hebt.

Je ervaart dat je niet afhankelijk bent van iemand anders om invulling te geven aan het onvervuld verlangen. Je gaat voor jezelf zorgen en neemt volledig de verantwoordelijkheid voor je eigen proces. Dat betekent dat je de verbinding kunt herstellen met het deel van jezelf dat je was kwijtgeraakt. Daar heb je die relatie niet voor nodig.

Balans tussen vrijheid en verbondenheid

Nu ben je in staat om vanuit vrijheid de relatie aan te gaan. Je accepteert verschillen en onhebbelijkheden en ook jouw lelijke kanten mogen er zijn. Het bewustzijn van je eigen autonomie groeit. Je kunt jezelf geven wat je nodig hebt en je bent duidelijk in wat je wilt. Tegelijkertijd ben je in staat om liefdevol nabij te zijn. Als de liefde van twee kanten komt breng je elkaar naar een hoger plan. Beiden autonoom, beiden verbonden.

Frustraties en conflicten zijn er nog wel, maar je herstelt sneller en pieken en dalen zijn glooiend geworden. Door de ervaringen die je met elkaar opdoet leer je jezelf steeds beter kennen. Het zijn oefeningen. Voor elk individu is de weg uniek. Maak je eigen keuzes en leer van de consequenties. Dat is ontwikkeling.

Emoties de baas

Emoties de baas

Wie is de baas, mijn emotie of ik?

Tijdens coachingstrajecten krijg ik regelmatig vragen over het uiten van emoties. Moet je nu wel of niet laten blijken dat je boos bent? Je gevoel onderdrukken is niet goed, maar je wil ook niet steeds ruzie maken. En hoe doe je dat met emoties ten opzichte van vrienden? Stel je voor dat je je laat meeslepen door irritatie of angst, dan is het eind toch zoek?

Indringende ervaringen kunnen het innerlijk leven flink in beroering brengen

Je kunt ervoor kiezen je emoties te negeren of te onderdrukken. Stel je voor dat je bang bent op je werk. Wanneer je er niets mee doet en ‘gewoon’ doorgaat, dan blijft dat gevoel toch bedekt aanwezig. De stress die dat oplevert gaat op den duur z’n tol eisen. Het kost zo veel energie dat je uitgeput raakt. Je hebt geen zin meer, raakt overprikkeld, wordt somber of je kan niet goed meer slapen. Je wordt ziek en dat is niet de bedoeling.

Emoties als angst en boosheid hebben een functie, ze helpen je te overleven

Bij acuut gevaar doe je wat goed is zonder erbij na te denken. Je rent weg voor een slang, redt een kind uit het water of gaat de confrontatie met een inbreker aan zonder dat je je hebt voorbereid. Je reageert onbewust, vanuit het instinct. En dat is maar goed ook want als je eerst gaat nadenken over wat je te doen staat heeft die giftige slang al gebeten. Dus in levensbedreigende situaties is het nuttig reflexmatig – vanuit het overlevingsmechanisme – te reageren.

Nare ervaringen laten een emotioneel ‘stempel’ achter in het geheugen

Om je te waarschuwen laat de amygdala, een evolutionair oude structuur in de hersenen, alarmbellen rinkelen in situaties die lijken op eerdere ervaringen. Door die alarmbelletjes voel je een heftige emotie: angst, verdriet, boosheid. Dit gebeurt onbewust, je bent daar zelf niet de baas over.

Het lastige is dat je ondanks de waarschuwing lang niet altijd echt in gevaar bent

Bijvoorbeeld wanneer iemand kritiek op je heeft of je een dierbare collega moet missen. Er is een associatie met een eerdere gebeurtenis. Je ervaart stress en bent niet in staat helder te denken. Pas wanneer in het brein het sein ‘veilig’ is gegeven kun je de situatie goed overzien en nieuwe informatie opnemen.

De kunst is de stap te maken van onbewust naar bewust zodat je weloverwogen keuzes kunt maken

Een emotie is een reactie op een impuls en beweegt ons tot handelen. Wanneer je begrijpt waar je op reageert kun je het gevoel en de gedachten die erop volgen bijsturen. Daardoor kun je ook je eigen gedrag adequaat sturen. Hieronder vind je een aantal kenmerken van belangrijke emoties met daarbij een verhelderende vraag aan jezelf.

Angst is een reactie op naderende dreiging

Je hebt negatieve gedachten over iets dat in de (nabije) toekomst gaat plaatsvinden. Lichamelijk voel je hartkloppingen, gespannen spieren of een kaakklem. Je maakt je klaar voor de naderende dreiging om te beoordelen hoe je moet reageren. Wanneer je dit waarneemt kun je jezelf vragen: Welke dreiging verwacht ik? Waar ben ik bang voor?

Verdriet is een reactie op verlies

Je hebt negatieve gedachten over het verleden. Je bent iets kwijtgeraakt. Je voelt je moe en zwaar. Je moet huilen, kunt je moeilijk concentreren. Je hebt last van verminderde energie. Je hebt een (mini) rouwproces nodig om gevolgen voor het eigen leven te overzien en nieuwe plannen te maken. De vragen die je jezelf in zo’n situatie kunt stellen zijn: Wat ben ik kwijtgeraakt? Waarin ben ik teleurgesteld?

Boosheid is een reactie op aangevallen voelen

De lichamelijke reactie is hetzelfde als bij angst. De adrenaline zorgt ervoor dat je krachtig kunt op treden. De vraag aan jezelf is: Waarin word ik aangevallen?

Er zijn meer emoties bekend. Denk aan walging, schaamte of jaloezie. Ik laat het nu bij deze drie ‘negatieve’ emoties en de volgende twee ‘positieve’ emoties.

Blijheid is een reactie op wat je bereikt hebt

Je voelt je licht en kalm, je hebt geen zorgwekkende gedachten. Je hebt een glimlach op je gezicht. Je hebt meer energie en bent bereid taken op te pakken en doelen na te streven. De vragen die je jezelf kunt stellen als je blij bent: Wat heb ik bereikt? Hoe heb ik gescoord?

Liefde zorgt voor reacties als totale ontspanning

Je voelt een algehele staat van kalmte en bevrediging. Je bent bereid medewerking te verlenen. Er is geen verzet. Misschien is het niet nodig om jezelf verhelderende vragen te stellen als je tevreden bent.

Als mens heb je het vermogen te reflecteren op je eigen denken en voelen

Taal heeft invloed op bewustwording omdat je met taal de evolutionair jongere delen in het brein aanspreekt. Door met jezelf in gesprek te gaan laat je je licht schijnen op iets wat eerst ongrijpbaar was. Je creëert helderheid en overzicht en merkt dat je invloed hebt op jezelf en de situatie. Je laat je niet langer meeslepen door je emotie maar bent zelf de baas.

Oefeningen

Beschouw je emotie als een nuttig signaal. Emoties kunnen je helpen begrijpen wat er aan de hand is. Oefen dagelijks in het voelen van de emotie zonder je erdoor mee te laten slepen. Identificeer je er niet mee. Pak het signaal op en onderzoek wat er gebeurt. Welke dreiging verwacht ik? Waarin ben ik teleurgesteld? Hoe voel ik me aangevallen? Wat heb ik verworven?

Stel jezelf de vraag: Gaat deze emotie over NU of heb ik een associatie met eerdere ervaringen?

Tips

  1.  Houd een logboek bij.
  2.  Bespreek je bevindingen met iemand.
  3.  Mediteer iedere dag een paar minuten. Meditatie heeft een positief effect op zowel het brein als het gevoel als het immuunsysteem. Je verbetert je concentratie, introspectie en zintuiglijke waarneming. Je kunt daardoor beter ‘helder denken’ en dat is goed voor het bewustzijn.

Bronnen
Het schilderij met vogels is van Frederiek Nelissen

Ap Dijksterhuis, Het slimme onbewuste. Denken met gevoel
Daniel Goleman, Emotionele Intelligentie. Emoties als sleutel tot succes
Iacoboni, Marco, Het spiegelende brein. Over inlevingsvermogen, imitatiegedrag en spiegelneuronen
Jon Kabat-Zinn, Waar je ook gaat daar ben je. Meditatie in het dagelijks leven
Margriet Sitskoorn, Het maakbare brein. Gebruik je hersens en word wie je wilt zijn

Wat is Persoonlijk Leiderschap?

Wat is Persoonlijk Leiderschap?

Laten we beginnen met het woord persoonlijk. Het gaat over jou. Jouw leven, jouw keuzes en hoe dat invloed heeft op jouw levensloop. Het kan betrekking hebben op je werk, je relaties, je leefstijl, je vrienden, je gezin, noem maar op.

En dan het woord leiderschap. Leiderschap gaat over visie. Je hebt een bepaalde kijk op je leven, een dragend idee dat richting geeft. Dat betekent dat je weet welke waarden bij jou hoog in het vaandel staan. En dat je op basis daarvan keuzes maakt. Je bent je eigen leider.

Als je dat vergelijkt met ‘managen’ dan praat je over ‘dingen regelen’. Je hebt veel bordjes in de lucht te houden, je bent brandjes aan het blussen. Als een regelneef. Je bent de dingen die in het dagelijks leven op je af komen aan het oplossen.

Persoonlijk leiderschap is richting geven aan je leven op basis van wat jij belangrijk vindt.

Hoe is dat bij jou?

Kom jij eraan toe de dingen te doen die je echt wil? Ik hoor veel verhalen van klanten die het te druk hebben. Geen tijd hebben om de dingen met aandacht te doen. Het gevoel hebben geleefd te worden.

Misschien is dat bij jou ook zo. Het leven gaat een beetje aan je voorbij en voor je het weet ben je zoveel jaar verder en vraag je je af of je hier nu voor hebt gekozen of dat het je is overkomen.

De rode draad spinnen

Met persoonlijk leiderschap zie je de toekomst voor je waar je naartoe werkt. Dat geeft richting aan je levensloop. Je spint de rode draad die door de jaren heen zichtbaar wordt.

Je laat je niet leiden door je omgeving. Je laat je niet leiden door je emoties. Je bent zelf de baas. Dat neemt niet weg dat je tegenslag kunt ervaren. Er kunnen altijd onverwachte dingen gebeuren. Sterker nog, er zullen onverwachte en vervelende dingen gebeuren.

Met goed ontwikkelde persoonlijk-leiderschap-kwaliteiten ben je ook in moeilijke situaties in staat om eigen keuzes te maken. Daar gaat het om. Zijn wie je bent en doen wat daar bij hoort. Altijd in ontwikkeling, altijd op je eigen spoor. Zelf de regie pakken en invloed uitoefenen op de rest van je leven.

Dat geeft vrijheid en authenticiteit!

Wat is Theory U

Wat is Theory U

Theory U beschrijft het proces van vernieuwing en transformatie voor mensen en organisaties. Het biedt zowel theoretische diepgang als praktische instrumenten en oefeningen om te leren en te creëren vanuit de toekomst, terwijl het ontstaat. Dit gaat gepaard met persoonlijke inzichten die direct worden ingezet voor het gemeenschappelijke doel.

In het baanbrekende boek Theory U – Learning from the future as it Emerges nodigt Otto Scharmer, Senior Lecturer aan het MIT, ons uit om op een nieuwe manier te kijken naar onszelf, de maatschappij en ons economisch systeem. Hij beschrijft hoe je kunt leren van de toekomst die zich aandient.

Theory U wordt ingezet bij (complexe) vraagstukken waarbij duurzame vernieuwing, innovatie of transformatie nodig is omdat het oude niet meer werkt. De wereldwijd beproefde* benadering gaat over een nieuw soort leiderschap. Niet alleen voor leidinggevenden, managers en directies, maar voor iedereen die zelf invloed wil uitoefenen op de wereld waarin hij leeft.

Theory U wordt steeds meer methodisch ingezet. De tools en oefeningen zijn niet ‘voorgeschreven’. Professionele coaches en trainers kunnen eigen materiaal gebruiken, afhankelijk van de doelgroep en de intentie waarmee gewerkt wordt. Essentiële elementen die geoefend worden zijn: diep luisteren, de dialoog, het interview, mindfulness, vormgeven en feedback verzamelen.

Het U-proces
In het U-proces doorloop je een aantal fases waarin je in verbinding met een persoonlijk vraagstuk én je omgeving het nieuwe laat ontstaan. Je onderzoekt wat de bedoeling is, laat los wat daar niet aan bijdraagt, durft het ook een tijdje niet te weten en creëert (samen met anderen) de best mogelijke toekomst. Daarmee lever je een bijdrage aan cultuurverandering van binnenuit.

De kunst is het leren herkennen van de innerlijke stemmen die belemmerd werken om te doen wat je écht wilt. En waar de wereld jou in nodig heeft. Kernvragen zijn: Wie ben ik? Wat is mijn werk?

Fases in de U
In elk transformerend en creatief proces is een aantal fases te herkennen. De grote lijn laat het proces zien van loslaten, aanwezig zijn, en op laten komen. In zeven stappen ziet dat er als volgt uit:

Co_care_Website_U2-01-01
  • Initiëren
    Elk U-proces begint met een intentie. Er is een vraag of probleem dat om transformatie vraagt. Dan wordt het (gezamenlijk) initiatief genomen om er wat aan te doen, zonder van tevoren precies te weten wat de uitkomst zal zijn. Daar is vertrouwen voor nodig.
  • Waarnemen
    Dan komt de fase waarin je met een open blik waarneemt wat er in de huidige situatie is. Je bent nieuwsgierig, vertraagt en stelt je oordeel uit waardoor je anders kijkt en meer ziet en hoort. Je gaat jezelf zien als onderdeel van het systeem waarin je je bevindt.
  • Invoelen
    Door diep luisteren met een open hart ben je in staat je te verbinden. Niet alleen met anderen, maar ook met wat er bij jezelf onder de waterlijn gebeurt. In deze fase laat je het innerlijk weten opkomen. Je krijgt als het ware een vermoeden van wat de toekomst jou in je leven en werk te bieden heeft.
  • Presencing
    Onderweg naar het laagste punt in de U laat je gaan wat niet meer werkt om je intentie vorm te kunnen geven. Daar heb je moed voor nodig, want je weet nog niet wat ervoor in de plaats komt. Je bent aanwezig in het hier en nu. Je probeert vanuit authenticiteit open te staan voor de toekomst die zich aandient, gebruik makend van je intuïtie.
  • Uitkristalliseren
    Nu laat je opkomen wat er allemaal mogelijk is om het nieuwe te kunnen creëren. Je genereert ideeën terwijl je verbonden blijft met wat de bedoeling is. In dialoog met jezelf en anderen kun je voortborduren en steeds meer richting geven. Je bent geïnspireerd en ziet kansen om straks over te gaan op actie.
  • Prototyperen
    In de fase van het uitproberen is het ‘leren door te doen’. Samen met anderen test je zo snel mogelijk met een ruwe versie of je idee werkt. Je acties zijn gericht op het genereren van feedback waarmee je direct verbeteringen kunt aanbrengen.
  • Doorontwikkelen
    In de laatste fase houd je de ontwikkeling gaande. Samen met een team blijf je afstemmen op wat de bedoeling is en je houdt contact met belangrijke mensen uit de omgeving. Je wilt leren en blijft verbeteren. Als je voldoende hebt getest en ontwikkeld maak je het initiatief groter.

Tot slot
De enige manier om erachter te komen wat Theory U voor jou en je organisatie kan betekenen is ermee aan de slag te gaan.

*o.a. Daimler, overheden in Schotland, China, Italië, Nederland, Triodosbank, Heineken, zorginstellingen

Bronnen
Otto Scharmer: www.ottoscharmer.com
Presencing Institute: https://www.presencing.com
Massachusetts Institute of Technology (MIT), een van de meest prestigieuze technische universiteiten ter wereld. Gevestigd in Cambridge met zo’n 10.000 studenten: http://web.mit.edu/

Boek in de Nederlandse vertaling: Theorie U. Leiden vanuit de toekomst die zich aandient. Otto Scharmer, 2010 Uitgeverij Christofoor, Zeist